Raport Otodom „Szczęśliwy Dom. Sens(y) zmian mieszkaniowych” rzuca nowe światło na pytanie: wynajmować czy kupować? Analiza 12 segmentów mieszkańców ujawnia, że nie ma jednej ścieżki, a nasze wybory zależą od wieku, sytuacji finansowej i aspiracji. Szczególnie wyraźnie zarysowują się trzy grupy: Zawodowi nomadzi, Ekonomiczni pragmatycy i Wielbiciele wygody. Ich odmienne podejście do wynajmu i własności pokazuje, że rynek nieruchomości w Polsce to dziś mozaika potrzeb i stylów życia.
Wynajem jako trampolina do kariery
Jak wskazuje raport Otodom dla grupy Zawodowych nomadów mieszkanie to nie cel, lecz środek do realizacji marzeń. To głównie osoby do 35. roku życia, często w związkach nieformalnych, które cenią elastyczność i wolność wyboru. Aż 45% z nich mieszka w wynajmowanych lokalach, podczas gdy własność deklaruje tylko 33%.
„Zawodowi nomadzi to grupa, dla której mobilność jest kluczową wartością. Część z nich pracuje zdalnie, często podróżuje i traktuje wynajem jako naturalny wybór dający swobodę zmiany miejsca. Na zakup mieszkania decydują się zazwyczaj dopiero w momencie większej stabilizacji, gdy wiążą swoją karierę z konkretnym miastem, zakładają rodzinę lub osiągają pewność finansową. Do tego czasu mieszkanie jest dla nich etapem przejściowym, a nie docelową inwestycją” – komentuje Agata Stachowiak, ekspertka rynku mieszkaniowego Otodom.
Zawodowi nomadzi traktują przeprowadzki jako naturalny etap życia. 7 na 10 z nich zmienia miejscowość, a jedna czwarta region kraju, kierując się rozwojem kariery i możliwością zwiększenia zarobków. Chętnie zamieniają większe domy na funkcjonalne mieszkania w miastach, akceptując mniejszy metraż w zamian za dostęp do infrastruktury i atrakcji. Ich celem nie jest posiadanie, lecz inwestowanie w styl życia i przyszłość.
Gdy wynajem jest koniecznością
W odróżnieniu od Zawodowych nomadów, Ekonomiczni pragmatycy wybierają wynajem nie z wyboru, lecz z konieczności. To osoby najczęściej w wieku 36–45 oraz 56–65 lat, które znalazły się w trudniejszej sytuacji finansowej. 52% z nich wynajmuje mieszkania, a tylko 38% posiada własne lokum. Ponad połowa tej grupy zarabia poniżej 5001 zł netto miesięcznie, a 62% przyznaje, że odczuwa stres finansowy.
Trudno się dziwić, że obciążenie psychiczne w tej grupie jest tak wysokie. Z jednej strony wiele osób wykazuje zbyt niską zdolność kredytową, by móc pozwolić sobie na zakup własnego lokum. Z drugiej – muszą mierzyć się z rosnącymi stawkami na rynku najmu. Średni czynsz za mieszkanie wynosi dziś 3,6 tys. zł (72 zł/m²), przy czym w Warszawie sięga już około 5 tys. zł. W innych dużych ośrodkach również przekracza próg 3 tys. zł – w Krakowie i we Wrocławiu to około 3,2 tys. zł, a w Trójmieście 3,4 tys. zł. Znacznie taniej jest w mniejszych miastach: w Kielcach średni czynsz to 2 tys. zł, w Białymstoku 2,1 tys. zł, a w Bydgoszczy około 2,2 tys. zł.
Jeszcze większym wyzwaniem dla wielu gospodarstw domowych może być rynek pokoi na wynajem, często traktowanych jako ostatnia deska ratunku. Według danych OLX średnia stawka w lipcu wynosiła około 1 tys. zł miesięcznie. Najdrożej jest na Mazowszu (ok. 1,3 tys. zł), w Małopolsce i na Pomorzu (po ok. 1,2 tys. zł). Najtańsze pokoje wciąż można znaleźć w województwach: podlaskim (836 zł), świętokrzyskim (ok. 840 zł), łódzkim (884 zł) czy kujawsko-pomorskim (887 zł).
Nic więc dziwnego, że wśród Ekonomicznych pragmatyków tak częste są migracje powrotne. Cztery na dziesięć osób wraca w rodzinne strony, a 16% ponownie zamieszkuje z rodzicami. Ich przeprowadzki są przede wszystkim efektem rosnących kosztów życia i trudności w utrzymaniu samodzielności mieszkaniowej w dużych miastach.
Własność jako inwestycja w jakość życia
Trzecia grupa reprezentuje zupełnie inne podejście. 71% Wielbicieli wygody wybiera własność, traktując przeprowadzkę jako inwestycję w komfort i stabilność. To głównie osoby w wieku 26–45 lat, często w związkach małżeńskich, które podejmują decyzje świadomie i wspólnie.
Dla nich liczy się przestrzeń i standard. 56% z nich deklaruje, że przeprowadzka dała im większy metraż, a dla 40% to właśnie zbyt małe mieszkanie było impulsem do zmiany. Ważne jest też poczucie poprawy sytuacji materialnej – aż 60% postrzega przeprowadzkę jako krok naprzód. Co więcej, dbają o estetykę i funkcjonalność: 67% kupuje nowe meble, a 54% zmienia wystrój wnętrza. Efekt? 73% czuje się szczęśliwszych, a 84% uważa decyzję o przeprowadzce za trafioną.
„To, co szczególnie wybrzmiewa w najnowszym raporcie Otodom, to fakt, że decyzje mieszkaniowe Polaków coraz rzadziej wynikają z samego statusu czy presji społecznej. Mamy do czynienia ze zmianami społecznymi, które sprzyjają kulturze wynajmu kosztem tradycyjnego modelu kupna mieszkania jako „inwestycji na całe życie”. Częściej tworzymy związki nieformalne, opóźniamy rodzicielstwo lub całkowicie z niego rezygnujemy. W związku z tym jesteśmy bardziej mobilni, przeznaczamy więcej środków na podróże, hobby i rozwój osobisty zamiast inwestować w tworzenie “rodzinnego gniazda”. To zmiany, które mają istotne konsekwencje dla kształtowania się rynku nieruchomości w Polsce” – podkreśla Agata Stachowiak.
Więcej na temat kulis przeprowadzek mieszkańców Polski w raporcie “Szczęśliwy dom. Sens(y) zmian mieszkaniowych:
O Otodom
Otodom to najpopularniejszy serwis nieruchomości w Polsce, co potwierdza prowadzone cyklicznie niezależne badanie Mediapanel Gemius. Każdego miesiąca trafia do nas ponad 4,8 mln realnych użytkowników*, by przeglądać i zamieszczać ogłoszenia sprzedaży i wynajmu nieruchomości: mieszkań, domów, inwestycji deweloperskich czy biur. Otodom nie tylko daje dostęp do ogromnej bazy ogłoszeń, ale też sprawia, że rynek nieruchomości jest bardziej dostępny dla wszystkich interesariuszy: wspiera w transakcjach, wprowadza nowatorskie narzędzia jak np. Otodom Analytics, dzieli się wiedzą ekspertów i najświeższymi danymi, które pozyskuje także w dedykowanych badaniach. Otodom jest częścią Grupy OLX, która prowadzi m.in. serwisy OLX, Otomoto, Fixly i obido.
* wg danych za grudzień 2024 r.
Źródło informacji: OTODOM
